8 grudnia 2026 roku w Dworze Szeptyckich w Korczynie odbędzie się VII Konkurs Recytatorski Poezji Jana Zycha. Wydarzenie skierowane jest do uczniów klas VII–VIII szkół podstawowych oraz szkół ponadpodstawowych z terenu powiatu krośnieńskiego. Młodzi recytatorzy będą mieli okazję zaprezentować własne interpretacje utworów poety, którego dorobek wykraczał daleko poza rodzinne Podkarpacie. Początek konkursu zaplanowano na godzinę 9.00, a zgłoszenia przyjmowane są do 30 listopada.
Konkurs poświęcony twórczości Jana Zycha ma w Korczynie historię sięgającą 2015 roku. Wówczas, z inicjatywy Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Krośnieńskiej i przy współpracy z miejscowymi instytucjami, zorganizowano jego pierwszą edycję, w której uczestniczyło 50 uczniów gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych. Przedsięwzięcie miało przypomnieć postać poety wywodzącego się z Korczyny, a zarazem zachęcić młodzież do sięgania po jego twórczość. W kolejnych latach organizowano następne edycje, z których piąta odbyła się w 2019 roku. Po kilkuletniej przerwie konkurs powrócił w listopadzie 2025 roku, gromadząc 24 uczestników. Jury przyznało wówczas nagrody i wyróżnienia najlepszym recytatorom, a także uhonorowało dwie instruktorki za przygotowanie młodzieży do występów. Tegoroczna, siódma edycja będzie kontynuacją tej inicjatywy.
Jan Zych. Z Korczyny do literatury światowej
Jan Zych urodził się 27 grudnia 1931 roku w Korczynie, w przysiółku Łazy. Początkowo uczył się w rodzinnej miejscowości, później kontynuował naukę w Krośnie, skąd trafił na Uniwersytet Jagielloński, gdzie studiował filologię polską. Z Krakowem związał również swoją działalność zawodową, pracując jako redaktor Wydawnictwa Literackiego. Pierwsze utwory publikował już w 1951 roku na łamach czasopism, natomiast cztery lata później ukazał się jego debiutancki tom poetycki „Zielone skrzypce”. W następnych latach rozwijał własną twórczość, wydając między innymi „Wędrującą granicę”, „Układ serdeczny”, „Pochwałę kolibra” oraz „Blizny po świetle”.
Dorobek literacki Zycha nie ograniczał się jednak do własnej poezji. Był również poliglotą i tłumaczem, który przekładał poezję oraz prozę z wielu języków, między innymi rosyjskiego, bułgarskiego, francuskiego, hiszpańskiego, portugalskiego, węgierskiego i serbskochorwackiego. Szczególne miejsce w jego pracy zajmowała literatura iberoamerykańska. Polscy czytelnicy otrzymali dzięki jego przekładom między innymi powieść „Zła godzina” Gabriela Garcíi Márqueza, zbiór opowiadań „Równina w płomieniach” Juana Rulfa oraz utwory poetyckie Pabla Nerudy. Zych zajmował się również przekładaniem polskiej literatury na język hiszpański. Jednym z przykładów tej działalności był wybór 36 wierszy Czesława Miłosza, który opracował i przetłumaczył. Publikacja ukazała się w Meksyku w 1984 roku pod tytułem „Antología poética”.
Meksyk odegrał istotną rolę zarówno w jego działalności literackiej, jak i akademickiej. W latach 1965–1966 Zych studiował literaturę hiszpańską i iberoamerykańską na Universidad Nacional Autónoma de México. Później mieszkał w tym kraju, kontynuując pracę translatorską i zajmując się między innymi nauczaniem literatury polskiej. Zmarł 21 sierpnia 1995 roku w mieście Meksyk. Pamięć o jego twórczości przetrwała jednak również w rodzinnej Korczynie, gdzie w 2014 roku, na mocy uchwały Rady Gminy, miejscowej bibliotece publicznej nadano jego imię. Organizowany konkurs recytatorski jest kolejnym sposobem przypominania dorobku poety i przybliżania go młodemu pokoleniu.
Dwa utwory i maksymalnie sześć minut na prezentację
W VII Konkursie Recytatorskim Poezji Jana Zycha mogą uczestniczyć uczniowie klas VII–VIII szkół podstawowych oraz młodzież ze szkół ponadpodstawowych. Organizatorzy przewidzieli dwie kategorie wiekowe, zastrzegając w regulaminie możliwość ich połączenia w przypadku niewielkiej liczby zgłoszeń. Każdy uczestnik może zaprezentować maksymalnie dwa wiersze, a łączny czas występu nie może przekroczyć sześciu minut. Recytacje odbędą się bez nagłośnienia i podkładu muzycznego, dzięki czemu o odbiorze prezentacji decydować będą przede wszystkim umiejętności interpretacyjne wykonawców.
Uczestnicy mogą wybierać utwory z sześciu publikacji wskazanych przez organizatorów: „Zielone skrzypce” (1955), „Wędrująca granica” (1961), „Układ serdeczny” (1965), „Pochwała kolibra” (1972), „Wybór wierszy” (1975) oraz „Blizny po świetle” (1978). Aby ułatwić młodzieży przygotowanie repertuaru, Gminny Ośrodek Kultury w Korczynie udostępnił archiwum zawierające skany wymienionych zbiorów. Materiały te przeznaczone są wyłącznie do wykorzystania w celach konkursowych.
Oceną występów zajmie się jury, które zgodnie z regulaminem będzie brało pod uwagę nie tylko dobór repertuaru i jego dopasowanie do wieku oraz możliwości wykonawczych uczestnika, ale także kulturę słowa, interpretację i ogólny wyraz artystyczny prezentacji. Istotne będą również wyrazistość recytacji, wyczucie rytmu i frazy, właściwe stosowanie pauzy oraz umiejętność budowania nastroju. Laureaci otrzymają nagrody książkowe, natomiast kolejność prezentacji zostanie wcześniej opublikowana na stronach internetowych Gminnego Ośrodka Kultury w Korczynie i Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Krośnieńskiej.
Zgłoszenia do 30 listopada
Szkoły i placówki zainteresowane udziałem w konkursie mogą zgłosić maksymalnie pięciu uczniów. Termin nadsyłania zgłoszeń upływa 30 listopada 2026 roku. Wypełniony formularz wraz z wymaganymi oświadczeniami i zgodami wskazanymi w regulaminie należy przesłać pocztą elektroniczną na adres gok.imprezy@korczyna.pl.
Konkurs odbędzie się we wtorek, 8 grudnia, w Dworze Szeptyckich przy ul. Spółdzielczej 20 w Korczynie. Początek przesłuchań zaplanowano na godzinę 9.00. Wszystkie dokumenty potrzebne do zgłoszenia, szczegółowy regulamin oraz materiały z poezją Jana Zycha organizatorzy udostępnili na stronie Gminnego Ośrodka Kultury w Korczynie.
Dodatkowych informacji udziela koordynatorka konkursu Patrycja Doktór z Gminnego Ośrodka Kultury w Korczynie, pod numerem telefonu 13 43 543 84 oraz adresem e-mail gok.imprezy@korczyna.pl. Organizatorami wydarzenia są Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Krośnieńskiej, Gminny Ośrodek Kultury w Korczynie, Gminna Biblioteka Publiczna w Korczynie oraz Podkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie – Oddział w Krośnie.
