Główny Inspektorat Sanitarny opublikował dwa ostrzeżenia dotyczące konkretnych partii produktów spożywczych. W serze „Gałka wędzona” wykryto bakterie Listeria monocytogenes. Z kolei w jednej partii herbatki z pokrzywy marki Zielnik Polski stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego poziomu alkaloidów pirolizydynowych. Konsumenci powinni sprawdzić numery partii produktów znajdujących się w domu.
Oba ostrzeżenia dotyczą ściśle określonych partii. Nie oznaczają więc, że wszystkie produkty danego rodzaju lub wszystkie wyroby wskazanych producentów są niebezpieczne.
Listeria monocytogenes w serze „Gałka wędzona”
Pierwsze ostrzeżenie GIS zostało opublikowane 9 września 2026 roku. W wyniku urzędowych działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej w jednej partii sera podpuszczkowego wykryto bakterie Listeria monocytogenes.
Ostrzeżenie dotyczy produktu:
- nazwa: Gałka wędzona,
- numer partii: 223.2026/M,
- termin przydatności do spożycia: 30.09.2026,
- producent: MLECZ SERY GÓRSKIE Sp. z o.o., ul. ks. Juliana Łyska 7A, 34-480 Jabłonka,
- dystrybutor: Koszyk Kinga Masny-Wojtaszek, ul. Kopytko 119, 43-300 Bielsko-Biała.
Producent uruchomił procedurę wycofania produktu z rynku i rozpoczął działania mające ustalić źródło zanieczyszczenia.
Postępowanie w zakładzie wszczął również Powiatowy Lekarz Weterynarii w Nowym Targu. Jak podaje GIS, produkcja zakwestionowanego sera została wstrzymana do czasu otrzymania wyników potwierdzających bezpieczeństwo produktu. Inspekcja Sanitarna monitoruje proces wycofywania partii z obrotu.
GIS zaleca, aby nie spożywać produktu z partii 223.2026/M. Jeżeli po jego spożyciu wystąpią objawy choroby, należy skontaktować się z lekarzem.
Dlaczego Listeria monocytogenes jest niebezpieczna?
Listeria monocytogenes to bakteria wywołująca listeriozę. U zdrowych osób dorosłych zakażenie może przebiegać bezobjawowo albo powodować łagodne objawy ze strony przewodu pokarmowego. Znacznie większe zagrożenie dotyczy kobiet w ciąży, noworodków, osób starszych oraz osób z osłabionym układem odpornościowym.
W ciężkiej, inwazyjnej postaci zakażenie może prowadzić m.in. do sepsy, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenia mózgu. U kobiet w ciąży sama infekcja może przebiegać stosunkowo łagodnie, ale stanowić poważne zagrożenie dla płodu, zwiększając ryzyko poronienia, obumarcia płodu lub przedwczesnego porodu.
Listeria ma jeszcze jedną istotną cechę. Potrafi przeżywać i namnażać się w temperaturach chłodniczych, dlatego samo przechowywanie skażonego produktu w lodówce nie rozwiązuje problemu. WHO wskazuje również, że bakteria jest stosunkowo odporna na warunki wykorzystywane przy utrwalaniu żywności, między innymi sól czy wędzenie.
Herbata z pokrzywy Zielnik Polski. Przekroczony poziom alkaloidów pirolizydynowych
Drugie ostrzeżenie GIS pochodzi z 10 września 2026 roku. Podczas urzędowej kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej stwierdzono przekroczenie najwyższego dopuszczalnego poziomu alkaloidów pirolizydynowych w jednej partii herbatki ziołowej z pokrzywy.
Według oceny ryzyka przygotowanej przez ekspertów Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu Badawczego spożycie wskazanej partii może stwarzać istotne ryzyko dla zdrowia konsumentów.
Ostrzeżenie dotyczy produktu:
- produkt: Pokrzywa. Herbatka ziołowa, Zielnik Polski, 20 torebek,
- producent: Herbapol-Lublin S.A.,
- numer partii: L 0036,
- data minimalnej trwałości: 01.2028.
Herbapol-Lublin podjął decyzję o wycofaniu tej konkretnej partii produktu i poinformował swoich odbiorców. Organy urzędowej kontroli żywności wspólnie z producentem prowadzą postępowanie wyjaśniające.
GIS zaleca jednoznacznie: partii L 0036 nie należy spożywać.
Czym są alkaloidy pirolizydynowe i dlaczego mogą być szkodliwe?
Alkaloidy pirolizydynowe, w skrócie PA, to naturalnie występujące związki chemiczne produkowane przez niektóre gatunki roślin jako mechanizm obronny. Mogą przedostawać się do żywności roślinnej. W przypadku herbat i naparów ziołowych jednym z możliwych mechanizmów jest przypadkowe zebranie wraz z właściwym surowcem innych roślin zawierających te związki. Nie oznacza to jednak, że właśnie taki był powód przekroczenia w partii wskazanej przez GIS. Przyczyna jest obecnie wyjaśniana.
Z toksykologicznego punktu widzenia szczególne znaczenie mają 1,2-nienasycone alkaloidy pirolizydynowe. Część z nich po przemianach metabolicznych w organizmie tworzy reaktywne związki mogące uszkadzać komórki. Głównym narządem narażonym na ich toksyczne działanie jest wątroba.
Badania wskazują również, że część alkaloidów należących do tej grupy ma właściwości genotoksyczne, czyli może uszkadzać materiał genetyczny. W doświadczeniach na zwierzętach wykazano także potencjał rakotwórczy niektórych związków. EFSA wskazuje, że regularna i wysoka ekspozycja na alkaloidy pirolizydynowe pochodzące m.in. z herbat i naparów ziołowych może stanowić długoterminowy problem zdrowotny.
Nie oznacza to, że wypicie pojedynczej filiżanki automatycznie prowadzi do zatrucia czy rozwoju choroby. W przypadku tej konkretnej partii nie należy jednak samodzielnie oceniać, jaka ilość byłaby bezpieczna. Państwowa Inspekcja Sanitarna, opierając się na ocenie NIZP PZH-PIB, zaleciła całkowite niespożywanie produktu z partii L 0036.
Sprawdź przede wszystkim numer partii
W przypadku obu produktów kluczowe jest oznaczenie znajdujące się na opakowaniu.
Ser „Gałka wędzona”
partia: 223.2026/M
termin przydatności: 30.09.2026
Pokrzywa. Herbatka ziołowa Zielnik Polski
partia: L 0036
data minimalnej trwałości: 01.2028
Ostrzeżenia nie dotyczą automatycznie innych partii tych produktów.
Na podstawie informacji opublikowanych przez GIS nie można również stwierdzić, że zakwestionowane produkty były sprzedawane w Krośnie lub w konkretnych sklepach na Podkarpaciu. Dlatego najbezpieczniejszym sposobem sprawdzenia produktu pozostaje porównanie nazwy, numeru partii i terminu umieszczonego na opakowaniu z danymi podanymi w komunikatach Głównego Inspektoratu Sanitarnego.
